SEO ve GEO nedir? Web sitesi için sıfırdan rehber

Web sitesi, SEO, şimdi bir de GEO. Bu konular ilk duyduğunuzda çok karmaşık gelebilir. Teknik terimler, birbirini tutmayan tavsiyeler, "şunu yapmazsanız Google sizi cezalandırır" diye başlayan yazılar…

Aslında durum o kadar karmaşık değil. Arkasında birkaç basit fikir var ve o fikirleri anladığınızda gerisi yerine oturuyor. Bu yüzden bir seriye başlıyoruz: web sitesi, SEO ve GEO konularını sıfırdan, en basit hâline indirerek anlatacağız. Her yazıda tek bir konuyu ele alacak, örnekleri tur ve aktivite acentelerinin günlük işinden vereceğiz.

Bu ilk yazıda üç kavramı tanıyacağız: web sitesi neden temeldir, SEO ne işe yarar, GEO neden konuşulmaya başlandı. Hiçbir ön bilgi gerekmiyor.

Önce temel: Web siteniz neden önemli?

Birçok acente satışlarının büyük kısmını GetYourGuide, Viator gibi pazar yerlerinden yapıyor. Bu platformlar çok değerli, onlarla çalışmaya devam etmek de mantıklı. Sözlüğümüzde bunlara OTA (Online Travel Agency) diyoruz. Ama orada siz bir mağazanın rafındasınız: kuralları, komisyonu ve müşteriyle iletişimi platform belirler.

Web siteniz ise sizin kendi dükkânınız. Turunuzu nasıl anlatacağınıza, hangi fotoğrafı koyacağınıza, müşteriyle nasıl konuşacağınıza siz karar verirsiniz. Komisyon ödemeden rezervasyon alabilirsiniz. Pazar yerine ne kadar ödediğinizi merak ediyorsanız komisyon hesaplayıcımızla hızlıca görebilirsiniz.

Ama bir dükkân ne kadar güzel olursa olsun, kimse yolunu bulamıyorsa satış yapmaz. İşte SEO ve GEO tam olarak bu "yol bulma" işiyle ilgileniyor.

SEO nedir? Google bir sayfayı nasıl bulur?

SEO (Search Engine Optimization), Türkçesiyle arama motoru optimizasyonu, sitenizin Google gibi arama motorlarında doğru aramalarda görünmesi için yapılan çalışmaların tamamıdır.

Bunu anlamanın en kolay yolu Google'ın nasıl çalıştığını bilmek. Google kendi dokümanlarında süreci üç adımda anlatır:

• Tarama (crawling): Google'ın botları internetteki sayfaları gezer, bağlantıdan bağlantıya atlayarak yeni ve güncellenmiş sayfaları keşfeder.
• Dizine ekleme (indexing): Bulunan sayfa okunur, ne hakkında olduğu anlaşılır ve Google'ın dev arşivine kaydedilir. Arşivde olmayan bir sayfa aramada hiç çıkamaz.
• Sonuçları sunma (serving): Biri arama yaptığında Google arşivindeki sayfalar arasından o kişinin sorusuna en iyi cevap verdiğini düşündüklerini sıralayıp gösterir.

Bunu bir kütüphane gibi düşünebilirsiniz. Kütüphaneci önce kitabın varlığından haberdar olmalı, sonra kitabı okuyup doğru rafa koymalı, en sonunda biri "Kapadokya'da balon turu" diye sorduğunda o kitabı önerebilmeli.

SEO'nun işi bu üç adımın her birini kolaylaştırmaktır: Sitenizin bulunabilmesi, doğru anlaşılması ve doğru soruya cevap olarak gösterilmesi. Serinin ilerleyen yazılarında bu adımların her birini ayrı ayrı açacağız.

Google aslında ne istiyor?

SEO denince akla çoğu zaman hileler geliyor: anahtar kelimeyi sayfaya on beş kez yazmak, gizli metinler, satın alınan bağlantılar. Bunlar hem işe yaramıyor hem de Google'ın spam politikalarına açıkça aykırı.

Google'ın kendi yayımladığı yararlı içerik rehberinde söylediği şey aslında çok sade: Arama motoru için değil, insanlar için yazılmış, gerçekten işe yarayan ve güvenilir içerik. Google bunu değerlendirirken E-E-A-T dediği dört özelliğe bakar:

• Deneyim (Experience): Yazan kişi konuyu gerçekten yaşamış mı? Turu kendisi düzenleyen bir acentenin anlattığı rota, hiç gitmemiş birinin yazdığından daha değerlidir.
• Uzmanlık (Expertise): Konuya hâkim mi, bilgiler doğru mu?
• Otorite (Authoritativeness): Başkaları bu kaynağı alanında referans olarak görüyor mu?
• Güvenilirlik (Trust): Bilgiler doğru, şeffaf ve güncel mi? Google dördü arasında en önemlisinin bu olduğunu söyler.

Bir tur acentesi için bu çok iyi bir haber. Siz zaten sahadasınız. Hangi saatte gidilirse kalabalık olmaz, hangi rotada nerede mola verilir, misafirler en çok neyi sorar, bunları en iyi siz bilirsiniz. Google'ın ödüllendirmek istediği şey tam olarak bu gerçek bilgi.

GEO nedir? Yapay zekâ neden işin içine girdi?

Son birkaç yılda insanların bilgi arama şekli değişmeye başladı. Artık birçok kişi Google'a kısa kelimeler yazmak yerine ChatGPT, Gemini ya da Perplexity gibi yapay zekâ asistanlarına uzun uzun soru soruyor: "İstanbul'da çocuklu bir aile için gün batımında yapılacak sakin bir tekne turu önerir misin?"

Google da arama sonuçlarının en üstünde yapay zekâ ile oluşturulmuş özetler (AI Overviews) göstermeye başladı. Yani kullanıcı bazen hiçbir siteye tıklamadan cevabını alıyor.

GEO (Generative Engine Optimization), bu yapay zekâ cevaplarında işletmenizin doğru şekilde anılması, önerilmesi ve kaynak gösterilmesi için yapılan çalışmadır. Terim ilk olarak 2023'te yayımlanan akademik bir çalışmada kullanıldı ve kısa sürede yaygınlaştı.

İyi haber şu: GEO, SEO'dan tamamen ayrı yepyeni bir dünya değil. Yapay zekâ asistanları da cevaplarını oluştururken büyük ölçüde web'deki içerikleri okuyor. Net yazılmış, doğru, kim tarafından yazıldığı belli ve kolay anlaşılır sayfalar hem Google'da hem yapay zekâ cevaplarında öne çıkıyor. Temeli sağlam bir SEO çalışması, GEO'nun da büyük kısmını karşılıyor.

Üçü birbirine nasıl bağlanıyor?

Kısaca özetlersek:

• Web sitesi: Temel. Turlarınızın, bilgilerinizin ve rezervasyonun yaşadığı, kontrolü sizde olan yer.
• SEO: Google'ın sitenizi bulması, anlaması ve doğru aramalarda göstermesi.
• GEO: Yapay zekâ asistanlarının sizi tanıması ve soru soran gezgine sizi önermesi.

Biri olmadan diğerleri eksik kalır. SEO'su olmayan bir site kimsenin uğramadığı bir sokaktaki dükkân gibidir. Site olmadan da SEO ve GEO çalışmasının tutunacağı bir zemin yoktur.

Sık duyulan birkaç yanlış

• "SEO bir kere yapılır, biter." Değil. Arama sonuçları, rakipler ve müşterinin soruları sürekli değişir. SEO düzenli bakım isteyen bir iştir.
• "SEO ile sonuç hemen gelir." Genellikle gelmez. Yeni bir sayfanın taranması, anlaşılması ve güven kazanması zaman alır. Sabır bu işin bir parçası.
• "Ne kadar çok anahtar kelime, o kadar iyi." Tam tersi. Doğal olmayan, tekrar dolu metinler hem okuyucuyu kaçırır hem de Google tarafından olumsuz değerlendirilebilir.
• "Yapay zekâ geldi, SEO öldü." Hayır. Yapay zekâ asistanları da iyi yazılmış web sayfalarından besleniyor. Değişen, içeriğin daha net ve daha güvenilir olması gerekliliği.

Bu seride neler anlatacağız?

Önümüzdeki yazılarda, her seferinde tek bir konuya odaklanarak şunları ele alacağız:

• İyi bir tur acentesi web sitesinde neler olmalı?
• Alan adı, hosting, HTTPS: Teknik temeller sade bir dille
• Anahtar kelime nedir, gezginlerin gerçekte ne aradığını nasıl buluruz?
• Başlık, açıklama ve sayfa yapısı: Google sayfanızı nasıl okur?
• Site hızı ve mobil uyumluluk neden önemli?
• Google Search Console ile sitenizin Google'daki durumunu görmek
• Google İşletme Profili ve yerel arama
• Yorumların görünürlüğe etkisi
• Yapay zekâ asistanlarında görünmek için içerik nasıl yazılır?

Bugün yapabileceğiniz küçük bir şey

Seriye başlarken basit bir deneme önerelim. Bu yazıda geçen terimlerin kısa tanımları için sözlüğümüze de göz atabilirsiniz. Google'a gidip arama kutusuna site:alanadiniz.com yazın (kendi alan adınızla). Çıkan sonuçlar, Google'ın sitenizden dizine eklediği sayfaların bir kısmını gösterir. Hiç sonuç çıkmıyorsa ya da önemli tur sayfalarınız listede yoksa, bu serinin size en çok fayda sağlayacağı yer tam olarak orası.

Ardından bir gezgin gibi düşünün ve turunuzu anlatan doğal bir arama yapın, örneğin "Göreme gün doğumu balon turu". Kendi sitenizi nerede görüyorsunuz? Aynı soruyu ChatGPT'ye ya da Gemini'ye sorun. Sizden bahsediyor mu?

Bu iki sorunun cevabı, bulunduğunuz noktayı gösterir. Bir sonraki yazıda iyi bir tur acentesi web sitesinin temel parçalarıyla devam ediyoruz. Beklemek istemiyorsanız, sitenizin bugünkü durumuna birlikte bakabiliriz.